تجهیزات کنترلی

راهنمای ثبت نام در وندورلیست وزارت نفت (سامانه تامین کالای وزارت نفت)

فهرست منابع مشترک وزارت نفت (وندورلیست وزارت نفت) چیست؟

فهرست مشترک منابع نفت که به وندورلیست نفت، وندورلیست وزارت نفت، فهرست مشترک و وندورلیست Mopو وندورلیست منابع دستگاه مرکزی نیز در سطح صنعت نفت از آن یاد میشود فهرست منابع مجازی است که در اول شهریور ماه 1395 از تجمیع فهرست منابع مجاز 4 شرکت اصلی تابعه وزارت نفت رو نمایی شده است و از آن به بعد (حدودا) هر دو ماه یکبار از طریق ثبت اطلاعات عرضه کنندگان کالا و ارزیابی های صورت گرفته توسط کمیته فنی بازرگانی مربوطه به روزرسانی شده است.

مطابق بخش نامه شماره 242907-2 /20 مورخ 30 /05 / 1395 وزیر محترم نفت به کلیه شرکت های اصلی و فرعی تابع، از آن تاریخ کلیه فهرست های کوتاه (Shortlists) مربوط به مناقصات محدودرا باید از منابع مندرج در این فهرست استخراج کنند و در نتیجه شرکت کردن عرضه کنندگان کالای خارج از این فهرست در کلیه مناقصات محدود شرکت های تابع وزارت نفت و پیمانکاران EPC ایشان ممنوع اعلام شد.

 

چرا فهرست منابع مشترک وزارت نفت به وجود آمد (اهداف)؟

-          حمایت از تولید داخل و شفاف سازی معاملات (در راستای شیوه نامه شماره 311578-1 /28 مورخ 5 /7 / 1393 )

-          بهرمندی از توانمندی های کلیه عرضه کنندگان کالای مندرج در تمامی فهرست های گذشته برای کل صنعت

-          یکپارچه سازی وندورلیست ها و تسهیل و شفافسازی امور مربوطه

-          سیستمی سازی و شفاف سازی فرایند خرید و مناقصات محدود در صنعت نفت

-          پدید آوردن امکان تجزیه تحلیل فرایندهای خرید و مناقصات محدود در سطح کلان

 

تاریخچه سامانه تامین الکترونیکی صنعت نفت (مجری فهرست منابع مشترک وزارت نفت):

تاریخچه سامانه تامین الکترونیکی کالای نفت - وندورلیست وزارت نفت 

بنا به شنیده ها طرح موضوع فهرست مشترک منابع نفت در سطح وزارت خانه به حدود سال 1389 بر میگردد، اولین مسئول این سامانه جناب آقای مهندس سورارافیل پور رستمی نماینده تامالاختیار وزیر محترم نفت وقت و دبیر شورالی سیاست گذاری تامین و ساخت کالای وقت بودند، اولین فراخوان های ثبت نام عرضه کنندگان کالا در سامانه ep.mop.irدر سال 1391 از سوی جناب آقای مهندس معینی معاون مديریت محترم کل وقتِ سامانه تامين الكترونيكي كالا انجام شد و اولین اخبار در ارتباط با اجرای دو فاز شناسایی منابع از آن در آخرین روزهای دولت دهم در 19 /04/ 1392 به گوش رسید، پس از آن با تغییر مدیریت سامانه با وجود الزامی بودن،حمایتی بودن و با توجه به فراخوان های بسیار این سامانه تحت مدیریت جناب آقای مهندس گردانی نژاد مدیرکل محترم سامانه تامین الکترونیکی و حتمایت از ساخت داخل صنعت نفت وقت ، تا پیش از بخش نامه قاطعانه 30 /05/ 1395 وزیر محترم نفت جناب آقای مهندس زنگنه به شرکت های تابع و دستور لازم جهت جلوگیری از تهیه فهرست های موازی تعداد عرضه کنندگان ثبت نام کننده در این سامانه قابل توجه نبود و تنها بر اساس تجمیع فهرست های 4 شرکت اصلی یعنی شرکت ملی نفت، شرکت ملی گاز، شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی و شرکت ملی صنایع پتروشیمی،عرضه کنندگان کالا شناسایی شده بودند. بنا به دستور وزیر از شهریور 95 به بعد بیشتر شرکت های اصلی و فرعی به تدریج ارزیابی عرضه کنندگان و  تهیه وندورلیست مستقل را برای مناقصات محدود کنار گذاشته و در پاسخ به درخواست ارزیابی و عضویت در وندورلیستشان به عرضه کنندگان کالا پیام به سامانه ep.mop.ir مراجعه فرمایید را ارائه کردند. همچنین برخی دیگر از شرکت ها که همچنان به ارزیابی شرکت ها ادامه دادند ثبت نام و عضویت در وندورلیست مشترک منابع نفت را پیش نیاز عضویت در وندورلیست خود خواندند. در بهمن ماه 95 با بازنشستگی جناب آقای مهندس گردانی نژاد طی حکمی از سوی جناب آقای مهندس بی طرف معاون مهندسی، پژوهش و فناوری وزارت نفت، جناب آقای پرویز سنگین مدیرکل تجاری سازی و فناوری ساخت معاونت مهندسی، پژوهش و فناوری وزارت نفت به عنوان سرپرست این سامانه انتخاب شدند، همکاری نزدیک مهندس سنگین با متخصصان امر در شرکت های اصلی و فرعی صنعت نفت نشان از عزمی جدی در اجرای هرچه بهتر و سریعتر این پروژه ملی داد.

آنچه در رابطه با این سامانه حائز اهمیت است، درک اهداف مهم آن، گستره زیاد امور، حجم زیاد مخاطبان و وابستگی سرعت به نتیجه رسیدن آن به عملکرد کلیه ارکان درگیر اعم از مدیریت سامانه، مسئولین ستادی، ارزیابان و عرضه کنندگان کالا در این سامانه است. با وجود انتقادهای به حقی که به برخی مسائل فنی و نواقص در فرایندهای ثبت نام در این سامانه از سوی عرضه کنندگان کالا و نیز انتقادهایی از سوی برخی مدیران منابع پیمانکاران و شرکت های تابع مبنی بر تعداد زیاد عرضه کنندگان کالا بدون اعمال رتبه بندی یا اولویت بندی در این فهرست و درج نام بسیاری از شرکت های با صلاحیت کمتر در کنار نام های بزرگ،وجود دارد. اما باید بدانیم که پروژه فهرست منابع مشترک وزارت نفت به اتمام نرسیده است و ما در میانه های راه هستیم و از شهریور 95 تا کنون با سرعت بسیار بیشتری در حال انجام است و از آن زمان بسیاری از مشکلات مرتفع شده است و همچنین تجربه نشان داده است که بدون قاطعیت موجود در مدیریت فعلی و همدلی و همکاری همه عناصر صنعت نفت، این پروژه ملی به سرانجام مطلوب نمی رسد. لازم به ذکر است  موضوع اولویت بندی عرضه کنندگان کالا با توجه به حساسیت های موجود در دستورکار مسئولین است و با یاری خداوند و به پشتوانه مدیریت مدبرانه وزیر محترم و زحمات مسئولین خدوم در وزارتخانه و سامانه تامین الکترونیکی کالای نفت و شرکت های تابعه اصلی، این پروژه به عنوان خدمتی ارزشمند و مفید برای صنعت نفت ایرانازدولت دوازدهم به یادگار خواهد ماند.

 

آیا عضویت در فهرست منابع مشترک نفت برای فروش کالا به شرکت های تابعه و یا پیمانکاران آنها اجباری است؟

پیش از آنکه بخواهیم به این سوال جواب دهیم باید انواع معاملات به منظور خرید در صنعت نفت را بشناسیم.در صنعت نفت نیز مطابق قانون برگزاری مناقصات کشور 3 نوع معامله به منظور خرید کالا یا خدمت وجود دارد، برای توضیح این 3 نوع معامله و فرایند انجام آن به متن قانون برگزاری مناقصات کشور رجوع میکنیم (آنچه در گیومه است در این ماده از متن قانون نیامده است و توضیحات بیشتر است):

ماده‌ ۱۱ قانون برگزاری مناقصات ـ روش‌های‌ انجام‌ مناقصه‌

مناقصه‌ به‌ طرق‌ زیر انجام‌ می‌شود:

الف‌ ـ در معاملات‌ کوچک‌، کارپرداز یا مأمور خرید باید با توجه‌ به‌ کم‌ و کیف ‌موضوع‌ معامله‌ (کالا، خدمت‌ یا حقوق‌) درباره‌ بهای‌ آن‌ تحقیق‌ نماید و با رعایت‌ صرفه‌ و صلاح‌ و اخذ فاکتور مشخص‌ و به‌ تشخیص‌ و مسؤولیت‌ خود، معامله‌ را با تأمین‌ کیفیت‌ به‌کمترین‌ بهای‌ ممکن‌ انجام‌ دهد.
" در سال 96 معاملات کوچک معاملات تا سقف 220 میلیون ریال است،در این نوع از معاملات تصمیم به انتخاب عرضه کننده کالا و خدمات در معاملات کوچک با رعایت متن این بند قانون به کارشناسان واحد های خرید و تدارکات واگذار می شود."


ب‌ ـ در معاملات‌ متوسط‌، کارپرداز یا مأمور خرید باید با توجه‌ به‌ کم‌ و کیف ‌موضوع‌ معامله‌ (کالا، خدمت‌ یا حقوق‌) درباره‌ بهای‌ آن‌ تحقیق‌ نماید و با رعایت‌ صرفه‌ وصلاح‌ و اخذ حداقل‌ سه‌ فقره‌ استعلام‌ کتبی‌، با تأمین‌ کیفیت‌ مورد نظر، چنانچه‌ بهای‌ به‌دست‌ آمده‌ مورد تأیید مسؤول‌ واحد تدارکاتی‌ یا مقام‌ مسؤول‌ همتراز وی‌ باشد، معامله‌ را با عقد قرارداد یا اخذ فاکتور انجام‌ دهد و چنانچه‌ اخذ سه‌ فقره‌ استعلام‌ کتبی‌ ممکن‌ نباشد با تأیید مسؤول‌ تدارکاتی‌ یا مقام‌ مسؤول‌ همتراز وی‌، به‌ تعداد موجود کفایت‌ می‌شود.

تبصره‌ ـ چنانچه‌ مسؤولیت‌ واحد تدارکاتی‌ برعهده کارپرداز واحد باشد امضای ‌نامبرده‌ به‌ منزله‌ امضای‌ مسؤول‌ واحد تدارکاتی‌ است‌. درصورتی‌ که‌ دستگاه‌ اجرائی‌ فاقد کارپرداز باشد می‌توان‌ وظایف‌ مندرج‌ در این‌ قانون‌ را به‌ متصدیان‌ پستهای‌ مشابه‌ سازمانی‌و یا به‌ مأمور خرید محول‌ نمود.

" در سال 96 معاملات متوسط به معاملاتی با مبلغ بین 220 میلیون ریال تا 2،200،000،000 ریال گفته میشود، تصمیم به انتخاب عرضه کننده کالا و خدمات در معاملات متوسط با دارا بودن حداقل 3 فقره استعلام کتبی و رعایت متن این بند قانون مناقصات به مدیران واحد های خرید و تدارکات یا کارپرداز وی واگذار می شود.)


ج‌ ـ در معاملات‌ بزرگ‌ به‌ یکی‌ از روش‌های‌ زیر عمل‌ می‌شود:
۱ـ برگزاری‌ مناقصه‌ عمومی‌ ازطریق‌ انتشار فراخوان‌ در روزنامه‌های‌ کثیرالانتشار.
۲ـ برگزاری‌ مناقصه‌ محدود.

"بدیهی است که مناقصات بزرگ به مناقصات بیشتر از 2،200،000،000 گفته میشود، به دلیل فوریت و حساسیت کیفیت کالا در صنعت نفت بیشتر معاملات بزرگ به صورت مناقصه محدود و از شرکت های مندرج در فهرست های منابع که از قبل ارزیابی شده استفاده می شود، مگر کالای درخواستی و یا تامین کننده رسمی آن (در صورت خارجی بودن) در فهرست منابع مجاز نباشد و یا تعداد عرضه کنندگان صلاحیت دار پذیرفته شده کمتر از 3 عدد باشد و یا کمتر از 3عدد از شرکت های صلاحیت دارد عضو فهرست منابع مجاز در مناقصه محدود شرکت کنند که در این صورت مناقصه به صورت عمومی اصطلاحا Retender میشود."

حال برگردیم به پاسخ سوال مطرح شده، بر اساس آنچه گفته شد و تجربیات و اطلاعات نگارنده از دستورالعمل ها و بخشنامه های موجود، فارق از تبصره ها و استثناءها، میتوان اینگونه گفت که ثبت نام در سامانه ep.mop.ir و ثبت نهایی اطلاعات برای کلیه معاملات الزامی است (حتی معاملات کوچک) اما عضویت در فهرست مشترک منابع نفت تنها به معاملات بزرگ از نوع مناقصه محدود مرتبط است."

 

کسانی که در فهرست مشترک منابع نفت عضویت دارند آیا نیاز به معرفی خود به واحد های منابع شرکت های تابع و پیمانکاران صنایع نفت دارند؟

بنا به آنچه در پاسخ به سوال قبلی بیان شد، پس از ثبت نام در سامانه ep.mop.ir و ثبت نهایی اطلاعات، در صورت علاقه به شرکت در معاملات کوچک و متوسط وجود داشته باشد باید نسبت به معرفی توانمندی های شرکت خود به واحد های منابع یا تدارکات کلیه شرکت ها و پیمانکاران اقدام نمود چرا که تصمیم گیرنده نهایی در اینگونه معاملات آنها هستند. همچنین یک قانون نانوشته وجود دارد و آن این است که در صورتی که در فهرست مشترک منابع نفت عضو شدید با توجه به آنکه در حال حاضر در بیشتر موارد در هر ردیف کالایی تعداد زیادی (بعضا ده ها) شرکت عضویت دارند و شرکت کردن حداقل 3 شرکت در مناقصه برای مناقصه گذار الزامی است بهتر است نسبت به معرفی شرکت خود به کلیه شرکت های تابع و پیمانکاران ایشان نیز اقدام نمایید تا شناخت کافی از توانمندی های شما داشته باشند و مطمئن شوید که مناقصات محدود برای شما ارسال می شود.

 

 

 نحوه ثبت نام در سامانه تامین الکترونیکی صنعت نفت

تولیدکنندگان داخلی

ثبت نام تولیدکنندگان در فهرست مشترک منابع نفت

مراحل ثبت نام تولیدکننده داخلی به شرح ذیل است:

1-      اخذ کد 5 رقمی ایران کد

2-      اخذ امضاء دیجیتال (توکن) نفت

3-      تکمیل پروفایل در سامانه

4-   ثبت اطلاعات محصول بر اساس نفت کد (الزامی است که کلیه اطلاعات محصولات مورد درخواست برای عضویت در سامانه ثبت شود، بهتر است فردی که انجام امور این کار را بر عهده میگیرد وقت کافی برای شناخت طبقه بندی نفت کد قرار دهد و یا شناخت نسبی با آن داشته باشد.)

5-      بهینه سازی و طبقه بندی مدارک بر اساس پرسشنامه سازندگان داخلی

6-      ثبت پرسشنامه و پیوست های بهینه سازی شده آن در سامانه

 

تولیدکنندگان داخلی که تامین کننده نیز هستند:

ثبت نام تولیدکنندگان در فهرست مشترک منابع نفت

مراحل ثبت نام برای این دسته از تولیدکنندگان مشابه مورد اول است با این تفاوت که یک بار دیگر نیز باید مدارک خود را مطابق پرسشنامه غیر سازندگان داخلی بهینه سازی و در سامانه ثبت نمایند. متاسفانه اگر این شرکت ها دارای نمایندگی از شرکت های خارجی نیز باشند و خواهان ثبت آن شرکت هم باشند در سامانه رویه ای برای این امر وجود ندارد و باید برای انجام این کار مطابق آنچه در مقدمه بند بعدی آمده است عمل نمایند.

 

تامین کنندگان داخلی

 

ثبت نام تامین کنندگان (غیرسازندگان) در وندورلیست وزارت نفت

ثبت نام تامین کنندگان (غیرسازندگان) در وندورلیست وزارت نفت

1-      اخذ کد 5 رقمی ایران کد (به نام شرکت تامین کننده)

2-      اخذ امضاء دیجیتال (توکن) نفت

3-      تکمیل پروفایل در سامانه (به نام تامین کننده)

4-   ثبت اطلاعات محصول بر اساس نفت کد (الزامی است که کلیه اطلاعات محصولات مورد درخواست برای عضویت در سامانه ثبت شود، بهتر است فردی که انجام امور این کار را بر عهده میگیرد وقت کافی برای شناخت طبقه بندی نفت کد قرار دهد و یا شناخت نسبی با آن داشته باشد. این در شرایطی است که در راهنمای سامانه آمده است که ثبت اطلاعات محصول برای غیرسازندگان اجباری نیست اما در عمل بدون درج آن فرم ثبت نمیشود و پیغام خطا می دهد.)

5-      بهینه سازی و طبقه بندی مدارک بر اساس پرسشنامه غیرسازندگان داخلی

6-      ثبت پرسشنامه و پیوست های بهینه سازی شده آن در سامانه

7-   بهینه سازی و طبقه بندی مدارک بر اساس پرسشنامه سازندگان خارجی (در صورتی که دارای نمایندگی هستید و خواهان ثبت اطلاعات شرکت خارجی هستید.)

8-      ثبت پرسشنامه و پیوست های بهینه سازی شده آن در سامانه

 

فروشگاه ها

خرید های مربوط به فروشگاه ها از نوع معاملات کوچک و یا حداکثر متوسط است لزا فروشگاه های صنعتی باید نسبت به معرفی خود به شرکت های تابع اصلی وزارت نفت اقدام نمایند تا در صورت احراز صلاحیت نام آنها در سامانه درج شود و نیازی به ثبت نام در سامانه ندارند.

 

تولیدکنندگان خارجی

با توجه به اهمیت سهولت دسترسی به عرضه کننده کالا و خدمات پس از فروش آن ثبت نام تولیدکنندگان خارجی تنها از طریق نماینده حقوقی رسمی آنها که شرایط مندرج در بند مربوط به تامین کنندگان داخلی را دارد صورت پذیر است، البته با توجه به آنکه اولین اقدام برای تهیه فهرست منابع مشترک وزارت نفت تجمیع فهرست منابع مجاز 4 شرکت تابعه وزارت نفت بوده است، شرکت های معتبری که سالهاست نام ها در پروژه های صنعت نفت ایران به گوش میرسد هم اکنون در این سامانه ثبت شده اند.

 

تامین کنندگان خارجی

تامین کنندگان خارجی که با صنعت نفت ایران همکاری داشته اند و دارا ی سوابق مستند همکاری هستند به منظور ثبت اطلاعات در سامانه تامین الکترونیکی کالای صنعت نفت باید نسبت به ثبت شعبه در ایران و شماره ثبت و کد اقتصادی اقدام نمایند و سپس همانند تامین کنندگان داخلی نسبت به ثبت در سامانه اقدام نمایند. همچنین دارا بودن شریک ایرانی و یا حداقل استخدام متخصصین داخلی در سطوح مدیریتی دارای اهمیت می باشد.

 

آیا ارائه دهندگان خدمات نیز به این فهرست مرتبط هستند؟

معمولا معاملات مربوط به ارائه دهندگان خدماتی همچون تعمیر و تست و بازرسی به صورت مناقصه عمومی برگزار می شود و سامانه پیشبینی برای این دسته از شرکت ها نکرده است، اما ارائه دهندگان خدماتی همچون امور طراحی و مهندسی و ساخت در محصولاتی که به پکیج ها، یونیت ها و سیستم ها اطلاق و به نوعی Integrator محسوب می شوند و احتمالا دارای رتبه پیمانکاری از معاونت برنامه و بودجه ریاست جمهوری نیز هستند بسته به نوع فعالیت میتوانند از طریق یکی از دو پرسشنامه سازنده داخلی و غیر سازنده داخلی اقدام نمایند تشخیص اینکه کدام پرسشنامه به فعالیت آنها مربوط میشود به نوع فعالیت و توانمندی هایی که شرکت در حوزه ساخت دارد بستگی دارد.

همچنین لازم به ذکر است که این سامانه ارتباطی با پیمانکاران EPC ندارد اما بر اساس شنیده ها وزارت نفت موضوع تهیه فهرست مشترک پیمانکاران  EPC  فعال در صنعت نفت در سامانه دیگری و در بخش دیگری از وزارت نفت مطرح شده و اقداماتی برای اجرایی شدن آن صورت گرفته است. لازم به تاکید است این موضوع به پیمانکاران E&P (اکتشاف و تولید) که قبلا فراخوان آن از سوی شرکت ملی نفت ایران داده شده بود ارتباطی ندارد و صرفا به پیمانکاران EPC مرتبط است.

 

 امید است این مقاله در رفع برخی ابهامات و شفافسازی فرایند ثبت نام در فهرست منابع مشترک نفت یا همان وندورلیست وزارت نفت مفید واقع شده باشد.

ارادتمند
محمد صالح یاوری
مدیرعامل و رئیس هیات مدیره گروه مهندسی صنایع فرادستی - پترو داده تامین کالوج


بالا